De onzekerheid over de eurozone blijft in 2012 vermoedelijk bestaan. De grote volatiliteit vraagt om waakzaamheid, maar biedt in het nieuwe jaar ook kansen.
2011 bracht wereldwijde schuldafbouw…
Het jaar 2011 was het tweede volledige jaar van herstel na
het dieptepunt van de wereldwijde kredietcrisis. De economische
groei was matig, maar vergelijkbaar met dezelfde fase bij eerdere
kredietcrises. Gezinnen en banken probeerden hun schulden verder af
te bouwen. Ook de overheden hielden de hand op de knip, nadat hun
schulden door reddingsoperaties voor de economie en de bankensector
waren opgelopen. De fiscale stimulering stopte, omdat politici
daarvoor geen draagvlak meer zagen en beleggers kritischer naar
kredietwaardigheid keken.
…beproevingen voor de eurozone...
Voor Europa bleek de huidige kredietcrisis een speciaal
karakter te hebben, omdat deze de vorm van de monetaire unie
uittest. De verlammende verwevenheid tussen banken en overheden lag
ten grondslag aan de nulgroei in de eurozone in de tweede helft van
2011. Grote schokken als de Arabische opstanden en de tsumani in
Japan, zorgden in de eerste helft van 2011 voor een tijdelijke
neerwaartse groeitrend. De opkomende markten, China voorop,
bestreden de elders veroorzaakte kredietcrisis met massale
kredietverlening. Het jaar 2011 stond er in het teken van de
inflatiebestrijding.
…en negatieve rendementen.
Teleurstellende en verrassende economische cijfers, plus
de hoop voorafgaand aan eurotopbijeenkomsten en de decepties erna,
verklaren in vogelvlucht de grote volatiliteit op de financiële
markten. Vooral de negatieve rendementen op de aandelen- en
obligatiemarkten van zwakke eurolanden kenmerken 2011. De
Amerikaanse economie presteerde relatief gunstig. Dat gold vooral
voor het bedrijfsleven. Amerikaanse ondernemers slaagden er mede
door een beperkte stijging van de loonkosten in om hun
winstgevendheid te verbeteren. Al met al rendeerde de Amerikaanse
aandelenmarkt relatief sterk.
Wat brengt 2012?
Mogelijk geeft ook 2012 geen uitsluitsel over de
houdbaarheid van de Europese monetaire unie. Defensief beleggen
blijft dan het devies. Omdat het geduld van beleggers en kiezers
opraakt, terwijl een oplossing veel tijd kost, kan de politiek
makkelijk fouten maken. Een andere vraag is of de VS een recessie
kunnen vermijden. Net zoals eerder bij de eurolanden, wordt
schuldreductie nu ook voor de VS een doel. De ervaring leert dat
dit de groei drukt. In 2011 konden Amerikaanse consumenten nog
relatief veel uitgeven, door nóg minder te sparen dan ze al deden.
Nu lijkt dat niet meer mogelijk. China wil zich ontwikkelen tot een
economie die groeit door binnenlandse vraag. Enorme
kredietverlening in het verleden en explosief gestegen
vastgoedprijzen werpen daarbij echter hobbels op.
Volatiliteit met risico's en kansen
Trendmatig lijken we de komende jaren het basisscript van
matige economische groei te blijven volgen. Risicoscenario's zijn
er genoeg. Ook de publieke opinie en de markten lijken zich dat te
realiseren. Beleggers kunnen zich nog het beste vasthouden aan het
scenario op middellange termijn. Dat komt neer op een voortzetting
van de volatiliteit op de financiële markten van de afgelopen twee
jaar. Daardoor wordt 2012 weer een jaar van het ontlopen van
neerwaartse bewegingen. Maar ook een jaar waarin beleggers kunnen
profiteren van opwaartse kansen.