Veel aandacht gaat momenteel uit naar de schuldencrisis in de eurozone, maar de problemen bij banken zijn er niet minder om. Arnold Gast (hoofd Credits) licht toe.
Alle ogen gericht op schuldencrisis
De discussie over de Europese staatsschuldencrisis
kenmerkte zich de laatste tijd door de verschillende inzichten van
Duitsland en Frankrijk. Waar Duitsland hamert op
begrotingsdiscipline en bezuinigingen, wil Frankrijk via
bovenmatige liquiditeitsverschaffing inflatie creëren, om zo de
staatsschulden terug te dringen. Toch lijken beide landen te
beseffen dat samenwerking cruciaal is, want de euro staat op het
spel. Sommige lidstaten komen inmiddels zelf met oplossingen. Zo
heeft België met groot succes een beroep gedaan op de bevolking om
staatsobligaties te kopen. Precies zoals beleggen is bedoeld, en zo
zou het ook weer moeten worden.
Problemen bij banken zijn groot
Want wat is nu een van de grote problemen? Dat is dat
banken op een zeker moment zijn gaan beleggen. Ze stapten massaal
in Europese staatsobligaties. Daarvan zijn er nu veel in waarde
gedaald door de grote risico's. De stukken staan echter vaak nog
tegen boekwaarde op de balans. Zou de marktwaarde als uitgangspunt
worden genomen, dan zouden veel banken extra kapitaal nodig hebben.
De laatste stresstest getuigt daarvan. Banken moeten weer gaan doen
waar ze voor bedoeld zijn: het bewaren van geld en
kredietverlening. Beleggen moet je overlaten aan echte beleggers,
zoals vermogende particulieren, levensverzekeraars en
pensioenfondsen.
Problematische herfinanciering in 2012
De te grote balansomvang van banken doet het ergste vrezen
voor 2012, als veel banken hun schulden moeten herfinancieren. Want
wie durft er volgend jaar wel in bankobligaties te stappen? De
banken zelf lijken ook te vrezen voor mislukkende
obligatie-uitgiftes. Ze beginnen al te stunten met spaartarieven,
in de hoop kapitaal aan te trekken. Om te herkapitaliseren zouden
ze ook hun beleggingen kunnen verkopen, maar niet tegen de huidige
marktwaarde. Conclusie is dat de bankensector veel te groot is
geworden. Er rest nog één oplossing: een gecontroleerde afbouw van
bankbalansen. Maar dan moeten er wel voldoende echte beleggers
klaarstaan.
Niets uitsluiten
Niemand weet hoe de huidige storm in Europa zal aflopen.
Duidelijk is wel dat er in het verleden te veel is geleend en te
weinig is gespaard. Daardoor is veel groei naar voren gehaald en
ontstaat mogelijk een lange periode van lage groei. Als
obligatiebeleggers sluiten wij geen segmenten uit, maar met
bankobligaties zijn we momenteel zeer selectief. Pas als banken
ingrijpend herstructureren kunnen bankobligaties weer interessant
worden. Tot die tijd blijft het oppassen met de bankensector en het
eurogebied als geheel.